Zonder plantenveredeling zouden wij consumenten niet kunnen kiezen uit zo veel kwaliteitsvoedsel als nu beschikbaar is. Dat is de strekking van de tentoonstelling “Goed, Beter, Best”, die van 30 maart t/m 28 oktober in de Museumboerderij van het landgoed Verhildersum in Leens (Gr) is te zien. De rode draad van deze expositie is de veredeling van de aardappel en tarwe.

Wij met elkaar streven naar het kopen van voedsel van een zo hoog mogelijke kwaliteit. Steeds vaker speelt het oog mee als er een keuze moet worden gemaakt uit de enorme hoeveelheid aangeboden ‘ingrediënten’ voor een maaltijd. Kleur en geur zijn belangrijk. Versheid, houdbaarheid, gezondheid en de prijs zijn eveneens factoren die meetellen. Basisvoedsel als aardappelen en tarwebrood zijn nu verkrijgbaar in talloze uitvoeringen. Bovendien worden aardappelmeel en tarwemeel als grondstoffen voor andere hoogwaardige voedingsmiddelen toegepast. Dat dit alles mogelijk is, is voor een groot deel te danken aan plantenveredeling.

Plantenveredeling heeft alles te maken met de voortplanting van gewassen. Door die voortplanting te beïnvloeden, kan men bepaalde gewenste eigenschappen ‘in’ een plantenras kweken en andere, minder gewenste, er uit selecteren. Hetgeen een nieuw,verbeterd ras kan opleveren. Doelen van plantenverdeling zijn onder andere het verhogen van opbrengst, oogstzekerheid en ziekteresistentie. Tegenwoordig zijn er nieuwe doelen als het bewerkstelligen van ecologische aanpassingen van de gewassen en het aanpassen van eigenschappen als vorm, smaak en structuur. Een veredelingsprogramma begint met het zoeken van geschikte kruisings’ouders’ en eindigt met het vermeerderen van het nieuwe ras. Het duurt zeven tot vijftien jaar, hoewel moderne technieken dit proces kunnen versnellen.

De expositie in de museumboerderij geeft een beeld van de invloed van plantenveredeling op de akkerbouwgewassen aardappels en tarwe. Een aansprekende presentatie over de ontwikkelingen van vroeger tot nu. In de tentoonstelling is er aandacht voor alle belangrijke facetten van 150 jaar veredeling. Een speciale plaats nemen veredelingsbedrijven uit De Marne in, zoals Mansholt, Hylkema, Dijkhuis en Wiersum. Op deze bedrijven werd rond 1900 begonnen met de veredeling van landbouwgewassen. Foto’s, films, documentatie, tekeningen, schoolplaten, voorwerpen en een proefveldje illustreren het verhaal van het onderzoek naar en, de praktijk van de veredeling. Door mee te doen aan het Kwekersspel kan de bezoeker zich een veredelaar wanen door zelf te proberen een nieuw ras te kweken. Ook leuk voor kinderen. Overigens zijn er voor de jonge bezoekers activiteiten als het laten kiemen van tarwe en het bepalen van het onderwatergewicht van aardappels.Het is de bedoeling dat er een boekje over plantenveredeling uitkomt en dat er een klein symposium over dit onderwerp wordt georganiseerd.