Van half oktober tot half december 2008 loopt in Groningen het project “Het Verleden van Groningen”. In deze periode wordt een speciaal gemaakte 8-delige Tv-serie over de geschiedenis van Groningen uitgezonden en besteedt een achttal musea in de provincie hieraan aandacht met tentoonstellingen. Ook Arriva doet mee met een geschiedenistrein die op de lijnen in de provincie zal rijden.

Verhildersum heeft op zich genomen in deze periode een tentoonstelling samen te stellen over de invloed van de Verlichting op het Hogeland, (1775 – 1914). Vroege voorlopers zijn Geert Reinders, de initiatief nemer van het enten van koeien tegen de veepest en de gebroeders Teenstra. Er ontstaat bij de grote boeren op het Hogeland een behoefte aan scholing met als bekroning de benoeming van drs. Uilkens tot de eerste hoogleraar Landbouwhuishoudkunde aan de Universiteit van Groningen. Een belangrijke rol speelden ook de Rederijkerskamers en de Nutsdepartementen die alom opgericht werden. Na 1848 (Grondwet Thorbecke) kunnen de boeren ook hun verlangen naar politieke emancipatie in de praktijk brengen. Ze dringen door tot het provincie bestuur en het lidmaatschap van het Parlement. Dit alles heeft gevolgen voor de leefstijl van de boeren: luxe interieurs en modieuze kleding. Een zichtbaar effect was ook de modernisering van de landbouw. Nieuwe teeltmethoden en de overgang op moderne werktuigen. Boer Borgman van Oud Bocum/Kloosterburen nam op de terugreis uit de Verenigde Staten (ca. 1875) de eerste Arendploeg mee naar Nederland. Het slotstuk is de toekenning van een eredoctoraat aan Mansholt (Westpolder) voor zijn verdiensten op het gebied van de zaadveredeling.

Verhildersum heeft het plan dit alles in een mooie tentoonstelling tot leven te brengen waarin aangegeven wordt hoe het Hogeland van Groningen zich in de 19de eeuw tot zo’n uitzonderlijk landbouwgebied kon ontwikkelen.

Het inhoudelijk concept van de tentoonstelling is gemaakt door dr. IJnte Botke en mw. dr. Hilde Krips. Beiden zijn op dit onderwerp gepromoveerd. Voor de uitvoering is een stagiaire van de RUG/afd. Geschiedenis aangetrokken. Omdat Verhildersum in het eerste deel van de betreffende periode in Leens nog in bedrijf is, is er geen ruimte om deze tentoonstelling in eigen huis te houden. Daarom is uitgeweken naar de Stad waar B&W zo bereidwillig waren om gedurende drie maanden het Oude Museum (voormalig Natuurmuseum) aan Verhildersum te verhuren.